Di tích lịch sử cách mạng Trung Thôn - xã Quảng Trung

Trung Thôn tự hào là nơi có bề dày truyền thống cách mạng, lịch sử, là một trong những chi bộ Đảng đầu tiên được thành lập ở huyện Quảng Trạch (nay thuộc TX. Ba Đồn), cũng là “cái nôi” hình thành Đảng bộ xã Quảng Trung sau này. Viết tiếp truyền thống cách mạng vẻ vang của thế hệ cha anh, ngày nay, làng Trung Thôn nói riêng và xã Quảng Trung nói chung đang đồng sức, đồng lòng xây dựng quê hương ngày càng khởi sắc.
Bia di tích nơi thành lập Chi bộ Trung Thôn, xã Quảng Trung (TX. Ba Đồn).
 Năm 1933, một số đảng viên của Chi bộ Lũ Phong, chi bộ đầu tiên của huyện Quảng Trạch lúc bấy giờ bị địch bắt. Nhận thấy làng Trung Thôn (xã Quảng Trung) có những yếu tố thuận lợi cho việc xây dựng cơ sở cách mạng, đầu năm 1938, đồng chí Nguyễn Huyên (bí danh là Tế), thành viên Chi bộ Lũ Phong đã cùng đồng chí Vũ Huệ (tức bác Cả), người đầu tiên hoạt động cách mạng ở làng Trung Thôn, thành lập Chi bộ Trung Thôn với bí danh là “Chi bộ Bình”, để chuyển trung tâm sang Trung Thôn hoạt động. Dưới chế độ cai trị của thực dân, phong kiến, đời sống người dân Trung Thôn lúc này vô cùng khổ cực… Chi bộ Bình đã vận động người dân giúp đỡ nhau, tuyệt đối không tổ chức ăn uống trong các dịp tang lễ, sửa chữa nhà cửa… để mọi người thoải mái, thấm thía tình làng nghĩa xóm.
Nhờ đó, tình hữu ái giai cấp và đoàn kết trong nông dân ngày một phát triển hơn. Các phong trào làm đường, đào giếng nước của làng… được duy trì hàng năm, nhờ đó, uy tính, sự ảnh hưởng của Đảng cũng ngày càng được phát huy. Từ những phong trào quần chúng có tính chất xã hội ban đầu, người dân nơi đây đã tiến hành những hoạt động chính trị. Lần đầu tiên, người dân vận động ủng hộ Trung Hoa kháng Nhật; phát động cuộc đấu tranh đòi đo đạc lại ruộng đất để cấp cho công bằng và lập bộ thuế cho đúng. Cuộc đấu tranh tuy không thu được thắng lợi hoàn toàn nhưng có ý nghĩa chính trị nhất định, quần chúng nông dân ý thức được quyền lợi và sức mạnh đoàn kết nông dân.
Song song với những hoạt động xây dựng cơ sở và các hình thức vận động quần chúng ban đầu, Chi bộ Bình còn phát triển phong trào đọc sách báo và thể thao… Đầu năm 1941, 1942 Chi bộ kết nạp thêm đảng viên, nâng tổng số đảng viên lên 16 người.
Từ khi nhận được sự chỉ đạo trực tiếp của cấp trên, Chi bộ Bình ra sức đẩy mạnh mọi mặt công tác một cách phấn khởi, tin tưởng. Chi bộ như có ngọn đuốc soi đường, không còn tình trạng hoạt động mò mẫm như trước.Từ việc gây dựng cơ sở cách mạng ở làng Trung Thôn, từ năm 1941 đến cuối 1943, Chi bộ đã xây dựng được những cơ sở cách mạng mới ở các làng xung quanh của Quảng Trung, Quảng Sơn, Quảng Hoà, Quảng Lộc…Đặc biệt, khi được Phủ uỷ lâm thời chỉ đạo, Chi bộ Bình bố trí các đồng chí vào huyện Bố Trạch mở các lớp gia đình học hiệu, các đồng chí này đã xây dựng thêm được cơ sở mới ở các xã: Tây Trạch, Hưng Trạch, Cự Nẫm, Hải Trạch…
Đặc biệt, từ trong phong trào hoạt động, Chi bộ Bình đã phát hiện và đào tạo nên người con ưu tú của quê hương Quảng Trung hôm nay là Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên (nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng) người đã có nhiều cống hiến to lớn cho nền cách mạng Việt Nam. Để ghi dấu những ngày đầu thành lập Chi bộ Bình, năm 2007, Đảng bộ và nhân dân Quảng Trung đã khánh thành ba bia di tích lịch sử ghi tên đại biểu có nhiều cống hiến cho phong trào cách mạng của địa phương: bia di tích chợ Sãi, nơi hoạt động cách mạng của đồng chí Tế; bia di tích đồng chí Cả, người thứ hai nhen nhóm hoạt động bí mật cách mạng và đặc biệt là bia di tích nơi thành lập Chi bộ Bình.
80 năm qua, Chi bộ Trung Thôn, nay là Đảng bộ xã Quảng Trung đã lãnh đạo nhân dân vượt qua mọi khó khăn, thách thức và đạt nhiều thành tựu trên các lĩnh vực.
Trải qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, Quảng Trung có 35 cán bộ lão thành cách mạng, 31 đồng chí cán bộ tiền khởi, 177 liệt sỹ và 14 Bà mẹ Việt Nam anh hùng, 1 Anh hùng lực lượng vũ trang, 1 Anh hùng Lao động.
 Từ buổi đầu thành lập chỉ có 3 đảng viên (năm 1939), giờ đây, Đảng bộ xã Quảng Trung đã phát triển vững mạnh với 12 chi bộ trực thuộc, 2 đảng bộ bộ phận, 336 đảng viên.
 Với những thành tích xuất sắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng bộ và nhân dân xã Quảng Trung được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
 Nhiều người con của Quảng Trung đã có những thành tích, đóng góp lớn cho quê hương, đất nước, như: Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, Anh hùng lực lượng vũ trang Hồ Bá Thọ, Anh hùng Lao động Võ Xuân Khuể...
 Ông Phạm Nguyên Tố, Bí thư Đảng bộ xã Quảng Trung cho biết: “Thực hiện công cuộc đổi mới, Ban Chấp hành Đảng bộ xã luôn tăng cường lãnh đạo, giáo dục cán bộ, đảng viên về tư tưởng chính trị, tin tưởng vào đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, xây dựng Đảng vững mạnh, bảo đảm sự thống nhất về ý chí và hành động.
 Bên cạnh đó, Đảng bộ xã cũng thường xuyên đổi mới, nâng cao chất lượng công tác phát triển Đảng; công tác kiểm tra, giám sát… nhằm xây dựng Đảng bộ ngày càng trong sạch, vững mạnh, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh trong giai đoạn cách mạng mới…”.
 Từ một xã nghèo, chịu hậu quả nặng nề của chiến tranh, Quảng Trung đã vươn lên phát triển kinh tế khá nhanh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa với nhiều thành phần kinh tế mới.
 Cuối năm 2018, thu nhập bình quân của xã đạt 30 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 3,66%; xã về đích nông thôn mới năm 2017.
 ệ thống chính trị và khối đại đoàn kết toàn dân được củng cố, tăng cường; chính trị-xã hội ổn định, tạo thế và lực mới cho xã tiếp tục đi lên với nhiều triển vọng.
Phát huy truyền thống của cha anh đi trước, các thế hệ con cháu của Quảng Trung đã tiếp bước truyền thống cách mạng. Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, xã Quảng Trung đã từng bước chuyển đổi cơ cấu, thành phần kinh tế cho phù hợp với thời kỳ mới. Trong nông nghiệp, chính quyền xã đã chỉ đạo nhân dân tích cực chuyển đổi cây trồng vật nuôi, thực hiện cơ giới hoá, áp dụng kỹ thuật công nghệ tiên tiến, phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hoá, tập trung phát triển một số mô hình gia trại có giá trị kinh tế cao…
Phía trước dù còn nhiều khó khăn, trở ngại, tuy nhiên, với tâm huyết và ý chí của những người con quê hương cách mạng, Quảng Trung sẽ luôn vững vàng bước tới, xây dựng quê hương ngày thêm giàu mạnh.

Tác giả bài viết: Đoàn xá Quảng Trung