Trung tâm VH-TT&TT thị xã Ba Đồn

https://badontv.vn

ĐÌNH LÀNG LA HÀ – NƠI LƯU GIỮ TRUYỀN THỐNG QUÊ HƯƠNG

                                            “Quê hương là gì hở mẹ
                                              Mà cô giáo dạy phải yêu
                                              Quê hương là gì hở mẹ
                                              Ai đi xa cũng nhớ nhiều”.
Đối với mỗi người, quê hương là cả ký ức, linh hồn, thương nhớ, thậm chí là không thể rời xa. Sự gắn bó của quê hương thật kỳ diệu. Những câu thơ trên của nhà thơ Đỗ Trung Quân, giúp chúng ta phần nào cảm nhận được những gì mà ký ức, cội nguồn mang lại.
Từ cửa biển Thanh Trạch ngược lên bến phà II, sông Gianh bắt đầu chia làm hai ngả. Nhánh ngược lên thượng nguồn Bố Trạch gọi là nguồn Son, nhánh ngược lên Tuyên Hóa gọi là nguồn Nậy. Hai nguồn sông ấy đổ về xuôi gặp nhau ở cửa Hác và tạo nên một bãi nổi khá lớn, đó là nơi tọa lạc của làng La Hà, xã Quảng Văn, huyện Quảng Trạch nay là Thị xã Ba Đồn. Trong hệ thống các cồn bãi giữa dòng sông Gianh thì bãi La Hà là bãi lớn nhất, có hình con cá chép bơi ngược dòng sông Gianh với 4 nhánh sông phụ đang đổ vào La Hà, nên người ta thường gọi La Hà là “tứ bút châu nghiên”.
ĐÌNH LÀNG LA HÀ – NƠI LƯU GIỮ TRUYỀN THỐNG QUÊ HƯƠNG
Làng La Hà đã được xếp vào một trong bát danh hương của  tỉnh Quảng Bình: “Sơn – Hà – Cảnh – Thổ - Văn – Võ – Cổ – Kim”. Rồi câu ca dao: “Khi nào hết cát Mỹ Hòa, sông Gianh hết nước, La Hà hết quan” được truyền tụng trong dân gian lại càng khẳng định điều đó. Tuy nhiên, đó chỉ là quan niệm của các cụ xưa, xét về khoa học phong thủy cũng chỉ đúng phần nào. Ðiều quan trọng là bởi chính quyền và người dân La Hà bao thế hệ vẫn luôn gìn giữ và phát huy truyền thống hiếu học của cha ông, luôn quan tâm và chăm lo tới sự học của thế hệ trẻ.  
           Ngày nay, Du lịch Quảng Bình khi đến thăm làng La Hà du khách sẽ được về với quê hương của nón lá và mây xiên xuất khẩu. Đặc biệt, La Hà có nhiều di tích lịch sử – văn hóa với một loạt nhà thờ họ, miếu thờ các thiên thần và nhân thần. Trong đó nổi bật nhất là công trình Đình làng La Hà được công nhận là Di tích văn hóa cấp tỉnh vào năm 2003.
v2
Đình Làng La Hà được công nhận Di tích văn hóa cấp tỉnh vào năm 2003
Đến với Đình Làng La Hà ta không thể không biết đến cấu trúc cổ kính của nó. Được xây dựng vào năm 1859, do con cháu họ Phạm, họ Mai, họ Trần (côi), họ Trần (dưới) và họ Tạ góp công, góp của dựng nên Đình Làng La Hà. Đình sở hữu khuôn viên rộng đến 2000 m2, trước mặt là nơi giao hội của các nhánh sông Son, sông Nan và các nhánh nhỏ. Trước cổng Đình có dòng nước chảy ngược theo Đông Tây và tụ lại về đầu thôn. Phía trước Đình có Hòn Vắp với dáng vẻ như một con hổ đang nằm phủ phục nhìn về làng, vì vậy mà nó còn được gọi là “Long hồi hổ phục”.
Ban đầu, Đình Làng La Hà được dựng đơn giản bằng tranh tre. Cho đến năm 1904, Cụ Trần Văn Thống (cụ Thượng Thống) đã kêu gọi con cháu đóng góp tiền của để xây dựng lại Đình kiên cố hơn. Đình Làng La Hà nổi tiếng khắp vùng về quy mô cũng như kĩ thuật bài trí, chạm khắc. Đình có đến 5 gian, trong đó có 3 gian chính và 2 gian hồi. Ba gian giữa được chạm trổ công phu; hai vài chái có 2 bộ sập, mỗi bộ là năm lá dài bằng chiều rộng của Đình để dân làng hội họp. Gian giữa là nơi thờ tự uy nghiêm, khi nhìn vào từ ngoài cổng, hai con hạc lớn đứng trên lưng hai con rùa chầu. Hai hàng khí giới và bút lông tượng trưng cho quan văn và quan võ nằm ở hai bên. Ở cổng Đình có hai trụ biểu cao đến 10m, bốn phía đều được ốp hoa văn hoặc thủy tinh nhiều màu tạo thành những con rồng uốn lượn trong mây. Trên đỉnh cột của cổng là hai con nghê chầu vào.
v5
Kiến trúc cổ kính của Đình Làng La Hà, Quảng Văn, TX Ba Đồn, Quảng Bình
v3

Năm 1967, Đình làng bị máy bay Mỹ đánh sập. Sau đó Đình được tháo dỡ để làm trường học, làm hầm phục vụ cho cuộc chống chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ, chỉ còn lại Đình hậu.
         Vào tháng 2/2016, Đình được phục hồi, tôn tạo qua hơn 9 tháng thi công đến nay ngôi Đình làng đã hoàn thành. Kết cấu của ngôi Đình bằng bê tông cốt thép kết hợp tường chịu lực cùng một số chi tiết trang trí bằng gỗ… Công trình với các phần Tiền đình và Hậu cung, là nơi thờ Thành Hoàng của làng.
v6
Ngoài nét đẹp kiến trúc cổ kính Đình Làng La Hà còn mang lại một giá trị lịch sử văn hóa trường tồn
Đình Làng La Hà là nơi thờ tự những vị Tổ đã có công khai lập làng, đây cũng là nơi vinh danh những thế hệ có thành tích học hành được đề tên trong khoa bảng. Mỗi lần trong làng có người thi cử đỗ đạt là người dân lại đón rước về Đình, tổ chức ăn mừng. Sau này, vì có nhiều người đỗ đạt nên dân làng đã xây thêm khu văn miếu để thờ sáu vị Tiến sĩ và Phó bảng đã từng đỗ đạt qua các kì thi vào triều Nguyễn. 
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Đình Làng La Hà còn được sử dụng làm nơi cất giấu lương thực và vũ khí, đây cũng là địa điểm tập hợp lực lượng dân quân chống Pháp. Từ năm 1947 đến 1950, giặc Pháp mở 5 trận càn quét lên La Hà, Đình làng đã được sử dụng làm trung tâm chỉ huy đánh Pháp. Người dân La Hà rào làng chiến đấu, bắn cháy ca nô, bảo vệ xóm làng, tiêu diệt quân xâm lược. 
Dù đang ở đâu, cứ hàng năm vào ngày 15 tháng Giêng, những người con xã Quảng Văn đều tìm về quê hương để tham gia Lễ hội Đình làng La Hà với nhiều hoạt động sôi nổi. Lễ hội này không chỉ là dịp để mọi người dân trong làng cùng mừng xuân, chào năm mới mà với mỗi người dân tại đây, nó còn mang những ý nghĩa vô cùng đặc biệt. Đây cũng là dịp để bạn được hiểu thêm về một vùng đất, một phong tục và những con người chân chất đang gìn giữ truyền thống đáng quý của cha ông ngay trên mảnh đất này.
        Vào ngày lễ hội Đình làng La Hà (rằm tháng Giêng âm lịch) hàng năm, người La Hà còn tổ chức cuộc thi “khéo tay, hay làm” cho người làm nón, thời gian thi thường kéo dài trong 45 phút, người may nón đẹp và nhanh nhất sẽ là người chiến thắng. Cuộc thi không chỉ góp vui cho lễ hội mà còn ôn lại bề dày lịch sử nghề truyền thống của làng La Hà, góp phần duy trì các giá trị tốt đẹp mà nghề truyền thống mang lại.
v8
  Cuộc thi “khéo tay, hay làm”
v9

        
v7
Nhiều trò chơi dân gian được tổ chức
 Bắt tay vào xây dựng Nông thôn mới, Đảng bộ và chính quyền xã Quảng Văn luôn xác định: xây dựng Nông thôn mới không đơn thuần chỉ là đầu tư cơ sở vật chất, mà Quảng Văn chú trọng xây dựng các tiêu chí về văn hóa xã hội, đặc biệt là bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống. Làm được điều này, không chỉ bộ mặt nông thôn ở Quảng Văn được đổi mới, mà đời sống tinh thần của nhân dân cũng được nâng lên, tạo môi trường văn hóa lành mạnh để nhân lên các giá trị văn hóa truyền thống quê hương.
Hàng trăm năm qua, Đình Làng La Hà vẫn là nơi diễn ra các cuộc sinh hoạt văn hóa cộng đồng, đây là nơi hội họp mỗi khi Tết đến xuân về, nơi con cháu trong làng thắp hương mỗi dịp đỗ đạt, đi xa, mỗi dịp thành công và trở về làng. Nét xưa đó vẫn được người làng trân trọng lưu giữ cho muôn đời sau. Đình Làng La Hà – ngôi Đình chứa đựng biết bao sự kiện lịch sử của quê hương mãi mãi là niềm tự hào của người dân La Hà./.
 

Tác giả bài viết: Đoàn xã Quảng Văn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây