Trung tâm VH-TT&TT thị xã Ba Đồn

https://badontv.vn

Rộn ràng lễ hội Khai hạ làng Tượng Sơn

Ngày 16/2 (mồng 7 Tết Giáp Thìn 2024), phường Quảng Long tổ chức Lễ hội Khai Hạ làng Tượng Sơn. Lễ hội này có từ thời Trịnh - Nguyễn phân tranh và nổi tiếng khắp hai bờ Bắc, Nam sông Gianh nên bà con thường truyền nhau câu ca dao: “Dù ai đi ngược về xuôi, nhớ ngày mồng 7 về coi cướp cù”.
Đình làng Tượng Sơn
         Đình làng Tượng Sơn là một trong những ngôi đình lớn trên đất Quảng Bình, được xây dựng vào năm Canh Ngọ 1750, dùng để thờ cúng thành hoàng làng và những người có công với quê hương, đất nước. Trải qua bao nhiêu năm lịch sử, năm 2003, đình Tượng Sơn được Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia. Đến năm 2017, được sự cho phép và hỗ trợ của Nhà nước, với sự quyết tâm cao của Đảng bộ và nhân dân, con em địa phương đang sống và làm việc trên mọi miền đất nước đã ủng hộ kinh phí trùng tu, tôn tạo lại đình làng. Về cơ bản, đình được xây dựng, trùng tu, tôn tạo lại trên nền đất cũ, theo kiến trúc đình làng cổ Việt Nam, nhưng đồ sộ, hoành tráng hơn so với trước. Ngày nay, đình làng Tượng Sơn là nơi hội họp, diễn ra các hoạt động văn hóa-văn nghệ, lưu giữ nhiều phong tục, tập quán tốt đẹp và còn là hiện thân của tình đoàn kết cộng đồng nơi đây.
       Ông Ngô Văn Sáu - Chủ tịch UBND phường Quảng Long, thị xã Ba Đồn cho biết: “Lễ khai hạ đầu xuân của phường Quảng Long có từ lâu đời. Theo ông cha kể lại, Tổ chức lễ hội Khai hạ đầu xuân thì trong năm đó gặp nhiều may mắn, mùa màng bội thu, con cháu học hành thành đạt. Để phát huy lễ hội khai hạ đầu xuân của phường Quảng Long, trong những năm qua Đảng ủy, HĐND, UBND, UBMTTQVN phường đã triển khai nhiều kế hoạch để tổ chức tôn tạo lại lễ hội ngày một hoành tráng hơn. Xây dựng xới vật đảm bảo khang trang để tổ chức lễ hội đạt kết quả tốt và nhân dân đồng tình hưởng ứng cao. Chúng tôi đã khôi phục lại đình làng để có nơi thờ cúng tâm linh Tổ tiên và nơi sinh hoạt văn hóa tâm linh cho cộng đồng dân cư làng Tượng, để từ đó ngày một phát huy bản sắc văn hóa của lễ hội”
     Theo truyền thống, lễ hội Đình làng Tượng Sơn được tổ chức thành 2 phần: Phần lễ và phần hội. Phần lễ được tổ chức vào buổi sáng tại Đình làng Tượng Sơn, theo đó, ngay từ sáng sớm, đông đảo bà con nhân dân trong phường tập trung về đình làng để tổ chức lễ khai hạ đầu xuân. Lễ khai hạ được tổ chức hết sức trang nghiêm, gồm những màn múa quyền, múa roi, múa đao, kiếm do các cụ cao tuổi trong làng biểu diễn. Đây là nét văn hóa truyền thống thể hiện tinh thần thượng võ của người dân Quảng Long, nhằm cầu cho mưa thuận, gió hòa, cầu cho mùa màng bội thu, mong muốn người dân có cuộc sống bình yên và thịnh vượng.
Ông Nguyễn Đình Hộ - Phường Quảng Long, thị xã Ba Đồn chia sẻ: “Quảng Long là một xã hình thành từ lâu đời, truyền thống của quê hương là ngày khai hạ đầu xuân ôn lại những gì cha ông để lại đó là các vật truyền thống: Đấu kiếm, đáu roi đó là những môn cha truyền con nối để xây dựng nên lịch sử cha ông để lại. Vì vậy làng Quảng Long luôn luôn lấy ngày mồng 7 khai hạ đầu xuân của làng để mọi người tụ tập về đây ôn lại truyền thống của cha ông bao nhiêu năm về trước”.
Nghi thức đấu roi tại sân đình trong Lễ Khai hạ
Nghi thức đấu roi tại sân đình trong Lễ Khai hạ
              Sau lễ khai hạ được tổ chức chu đáo tại đình làng Tượng Sơn là phần hội bao gồm hội cướp cù và hội vật. Cướp cù được diễn ra trên một sân cát có chiều dài khoảng 200m và chiều rộng  khoảng 150m. Sân chia thành hai đội, hai đầu góc sân dựng hai cây tre cao chừng 10m, phía trên buộc thêm rổ tre để làm mục tiêu ném cù lên. Không giống như những trò chơi khác, hội cù ở đây hai đội cùng tranh nhau quả cù rồi ném vào rổ của mình, trong khi đó đội còn lại sẽ tìm mọi cách giành lại quả cù để về đội mình ném lên rổ. Điểm độc đáo của lễ hội này là số lượng người hai đội không hạn chế, không quy định già, trẻ, gái, trai. Đội nào giành chiến thắng sẽ được ghi vào lịch sử hội cù của làng Tượng Sơn.
Màn tranh giành kịch tính và tung cù vào lưới đẹp mắt của các đội chơi
Màn tranh giành kịch tính và tung cù vào lưới đẹp mắt của các đội chơi
    Đấu thủ hai bên dùng sự nhanh nhẹn, khéo léo để tranh nhau ném quả cù vào rọ trong tiếng reo hò cổ vũ của người xem. Theo quan niệm của người dân nơi đây, ai cướp được cù và tung được cù vào rọ là năm mới cả đội gặp nhiều may mắn, làm ăn phát đạt.
1
Các đô vật thi đấu hết mình cùng với sự cổ vũ nhiệt tình của khán giả.
          Sau khi kết thúc hội cướp cù là hội vật thu hút nhiều đô vật, thi đấu ở các hạng cân khác nhau. Được biết, để chuẩn bị cho hội vật truyền thống năm nay, trước đó, các đô vật được tuyển chọn từ các tổ dân phố của phường để tham gia tranh tài nên không khí càng hấp dẫn khi các đô vật ganh đua quyết liệt, ngang sức, ngang tài. Hội vật rộn rã tiếng chiêng, tiếng trống thúc giục và tiếng reo hò cổ vũ của khán giả. Cũng thông qua hội vật này để phường tuyển chọn các đô vật xuất sắc tham gia Hội vật truyền thống của thị xã được tổ chức vào ngày 10 tháng Giêng hàng năm.
Anh Nguyễn Quốc Bảo – TDP Tiền Phong, phường Quảng Long, thị xã Ba Đồn cho biết: “Tôi cũng là con em trong phường Quảng Long, cũng đến chung vui tham gia lễ hội truyền thống của phường. Cảm xúc của tôi bây giờ rất là hân hoan, háo hức khi đến với lễ hội, được gặp gỡ với mọi người những người đân trong phường mình cũng như phường, xã bạn đến chung vui tham gia vật. Tôi mong rằng 2024 này và những năm sau nữa thế hệ con cháu, anh em bạn bè luôn giữ vững tinh thần thượng võ phát huy được truyền thống của phường Quảng Long để lễ hội ngày càng phát triển hơn nữa”.
Ông Nguyễn Văn Dương -  phường Phú Hải Thành Phố Đồng Hới chia sẻ: “Tôi là một người con xa quê hương bây giờ về đây cảm xúc trong tôi dâng trào, bởi vì nét đẹp này từ thuở ấu thơ của mình bây giờ vẫn còn. Bản thân tôi mong muốn duy trì vẻ đẹp truyền thống của quê hương để lại đó cũng là niềm mong ước của mọi người dân phường Quảng Long. Mong lễ hội tổ chức thành công tốt đẹp và mãi mãi duy trì”.
        Lễ hội đình làng Tượng Sơn ở phường Quảng Long được tổ chức hàng năm để cầu cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu, người dân trong làng được mạnh khỏe, làm ăn phát đạt. Đồng thời tạo không khí vui vẻ trong những ngày đầu xuân Giáp Thìn 2024

Tác giả bài viết: Hồng Sâm- Hải Long

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây